Het nieuws sloeg in als een bom: op 3 januari 2026 lanceerde de Verenigde Staten onder leiding van president Donald Trump een militaire operatie in Venezuela, resulterend in de gevangenneming van president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores. Trump verklaarde triomfantelijk dat de VS nu "in charge" zijn van het land, met implicaties van een langdurige militaire aanwezigheid. Voor veel Nederlanders, vooral aan de linkerkant van het politieke spectrum, was dit geen reden voor applaus, maar voor pure verontwaardiging. Waarom zijn linkse mensen hier zo boos over? Laten we dat eens uitpluizen, met een blik op het protest in Amsterdam gisteren, op 4 januari 2026.

Eerst even de context: Venezuela verkeert al jaren in een diepe crisis. Maduro's regime wordt beschuldigd van autoritarisme, corruptie en mensen­rechten­schendingen. Miljoenen Venezolanen zijn gevlucht, de economie is ingestort en er is sprake van honger en repressie. Linkse activisten in Nederland erkennen dat vaak – denk aan partijen als GroenLinks of de SP, die kritisch zijn op Maduro's socialistische experiment. Maar dat maakt Trumps invasie niet minder problematisch. Integendeel: het is een klassiek geval van Amerikaanse imperialisme, en dat raakt een gevoelige snaar bij links.

Linkse Nederlanders zien dit als een flagrante schending van het internationaal recht. De VS vielen Venezuela binnen zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad, zonder directe dreiging voor de Amerikaanse veiligheid. Senator Tim Kaine, een Democraat, noemde het een "niet-geautoriseerde aanval" die Amerikaanse militairen onnodig in gevaar brengt. Dit doet denken aan eerdere invasies, zoals Irak in 2003 of Afghanistan, waar beloftes van democratie en stabiliteit uitmondden in chaos en miljarden dollars aan kosten. Trump zelf vergelijkt het met de invasie van Panama in 1990, waar Manuel Noriega werd opgepakt, maar critici wijzen erop dat Venezuela geen Panama 2.0 is – het is een soeverein land met complexe regionale dynamieken.

Dan de motieven: links vermoedt dat het niet om humanitaire redenen gaat, maar om olie en macht. Venezuela heeft 's werelds grootste oliereserves, en Trump heeft herhaaldelijk gehint op economische belangen. Zijn uitspraak dat de VS Venezuela zullen "run" klinkt als kolonialisme nieuwe stijl. In Latijns-Amerika roept dit herinneringen op aan eeuwen van Yankee-interventies: de bananenrepublieken, de steun aan dictators als Pinochet, of de mislukte poging om Maduro eerder af te zetten via Juan Guaidó. De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) reageerde woedend: "Dit is een aanval op heel Latijns-Amerika." Voor linkse Nederlanders, met hun sterke anti-imperialistische traditie – denk aan de Vietnam-protesten of de Irak-oorlog – is dit onverteerbaar. Het ondermijnt de multipolaire wereldorde die ze nastreven, waar grootmachten niet zomaar landen binnenvallen.

Bovendien speelt hypocrisie een rol. Trump, die zelf beschuldigd wordt van het ondermijnen van democratie in de VS (denk aan januari 6, 2021), poseert nu als bevrijder. Maduro is geen heilige, maar een invasie lost de crisis niet op; het riskeert escalatie. Cuba en andere linkse regeringen in de regio roepen op tot verzet, en er zijn zorgen over een bredere confrontatie, misschien zelfs met Iran. Linkse critici wijzen erop dat sancties en diplomatie betere opties waren, in plaats van een nachtelijke operatie die Maduro naar New York vloog voor berechting.

Deze woede kwam gisteren tot uiting in Amsterdam. Op 4 januari 2026 verzamelden zich honderden demonstranten op de Dam voor een protest tegen de Amerikaanse agressie. Georganiseerd door groepen als Stop de Oorlog en gesteund door linkse partijen als BIJ1 en GroenLinks, was het een kleurrijke maar boze bijeenkomst. Spandoeken met teksten als "No War for Oil!" en "Trump Out of Venezuela!" domineerden het plein. Sprekers, waaronder activisten en een Venezolaanse vluchteling, hekelden de invasie als neokolonialisme. "Maduro is slecht, maar dit is geen oplossing – het is diefstal van soevereiniteit," zei een spreker van de SP. De politie hield een oogje in het zeil, maar het bleef vreedzaam, met chants als "The people united will never be defeated" – een echo van mondiale protesten in steden als Seattle en Londen. Het protest trok ook internationale aandacht, met berichten op sociale media die de Nederlandse solidariteit met Latijns-Amerika benadrukten. Het was een typisch Amsterdams tafereel: fietsers die stopten om mee te doen, koffie uit thermosflessen, en discussies over hoe Nederland, als NAVO-lid, hierin verzeild raakt.

Waarom specifiek in Nederland zo'n reactie? Ons land heeft een sterke progressieve stroming, geworteld in de jaren zestig. Linkse partijen zien zichzelf als voorvechters van internationale solidariteit, tegen grootmachtspolitiek. De invasie raakt ook aan bredere thema's: klimaat (olie-dependency), migratie (meer vluchtelingen?) en de rol van Europa. Rutte's regering reageerde lauw, met een oproep tot dialoog, maar links eist een duidelijke veroordeling. Het protest in Amsterdam was niet alleen tegen Trump, maar ook een signaal aan Den Haag: kies voor vrede, niet voor alliantie met een onvoorspelbare bondgenoot.

Terwijl linkse Nederlanders protesteren tegen wat zij zien als imperialisme, is de reactie in Venezuela zelf verdeeld maar overwegend opgelucht onder Maduro's tegenstanders. Veel Venezolanen, vooral in de diaspora, vieren de gebeurtenis als een bevrijding na jaren van economische ineenstorting en repressie. In steden als Miami en Doral braken spontane feesten uit, met mensen in tranen van vreugde, zwaaiend met Venezolaanse vlaggen en roepend "Libertad!" (vrijheid). Een virale video toont Venezolanen die God en de VS bedanken: "We hebben een wonder meegemaakt! Venezuela zal herrijzen uit de as." Zelfs sommigen die Trump niet mogen, verdedigen de actie en vertellen critici om stil te zijn.

Binnen Venezuela is het beeld genuanceerder. Er zijn vieringen in Caracas, met vuurwerk en straatfeesten, maar ook voorzichtigheid door aanhoudende instabiliteit. Een poll van AtlasIntel toont dat 64% van Venezolanen in het buitenland de interventie steunt, tegenover slechts 34% binnen het land – waarschijnlijk door angst voor chaos of desinformatie. Sommigen veroordelen de invasie als neokolonialisme en waarschuwen dat het de crisis niet oplost, maar slechts vervangt door Amerikaanse controle. In Los Angeles en Kansas City meldden expats gemengde emoties: opluchting over Maduro's val, maar zorgen over soevereiniteit en toekomstige inmenging. Journaliste Mariana Atencio, een Venezolaans-Amerikaanse, vat het samen: "De meerderheid viert, maar we hebben vragen over wat komt."

Toch is er nuance. Niet alle linksen zijn pro-Maduro; velen steunen de Venezolaanse oppositie. Maar een invasie? Dat is een brug te ver. Het risico op een nieuwe Vietnam-achtige quagmire is reëel, en Trump lijkt dat te omarmen. Uiteindelijk gaat deze woede over principes: soevereiniteit, rechtvaardigheid en afkeer van machtsmisbruik. In een wereld vol crises is dat een boodschap die resoneert, van Caracas tot de Dam.