Stel je dit voor: Donald Trump zit in het Witte Huis, met zijn kenmerkende oranje gloed en een Twitter-account dat nu X heet, klaar om iedereen die hem dwarszit te bombarderen met caps-lock tirades. "You're fired!" roept hij niet alleen tegen stagiaires, maar tegen hele landen. En Nederland? Wij, het land van tulpen, kaas en eeuwige compromissen, durven hem natuurlijk niet te tergen. Want wie wil er nou een handelsoorlog over stroopwafels? Maar ondertussen, achter de schermen, verandert er wel degelijk iets in onze samenwerking met de VS. Het is als een stille scheiding: geen schreeuwen, geen servies gooien, gewoon langzaam de koffers pakken terwijl de ander tv kijkt.
Laten we beginnen bij het officiële verhaal. De Nederlandse regering houdt zich groot. Minister Ruben Brekelmans van Defensie (VVD) laat via zijn woordvoerder weten: "De Amerikanen hebben gekozen voor een andere, nationale strategie." Klinkt diplomatiek, hè? Vertaling: Trump wil America First, en dat betekent dat hij minder zin heeft in internationale knuffelsessies. Geen wonder dat niemand hem openlijk uitdaagt. Europese leiders zwijgen als het graf, bang om op een zijspoor te belanden. Zelfs Thierry Baudet, die normaal overal een complot in ziet, is even stil – misschien bereidt hij zich voor op een rol als Trump's Nederlandse ambassadeur, of gewoon op gemeenteraadsverkiezingen.
Maar onder die laag van beleefde glimlachen groeit de afstand. Neem onze gezamenlijke jacht op drugscriminelen in het Caribisch gebied. Dat gebeurt niet meer. Vroeger patrouilleerden Nederlandse en Amerikaanse schepen zij aan zij, als een soort transatlantische buddy-cop movie. Nu? De VS doen het solo, en wij trekken ons terug. Waarom? Officieel omdat Trump's strategie verandert, maar laten we eerlijk zijn: met een president die immigratie ziet als een zombie-apocalyps en drugs als een Mexicaans complot, wil je niet te diep in zijn web verstrikt raken. Stel je voor dat Trump besluit dat Curaçao opeens een "shithole country" is – dan zit je als Nederland met de gebakken peren.
En dan de inlichtingendiensten. Hier wordt het echt sneaky. De AIVD en MIVD, onze James Bonds in klompen, delen minder informatie met de CIA en NSA. Reden? Politieke zorgen over Trump's administratie, inclusief de politisering van inlichtingen en mensenrechtenkwesties. Erik Akerboom (AIVD) en Peter Reesink (MIVD) geven het toe: "Soms moet je geval per geval denken: kan ik dit nog delen of niet?" Ze benadrukken dat de operationele relaties "excellent" blijven – diplomatentaal voor "we bellen nog wel, maar niet te vaak". In plaats daarvan pompen we meer in Europese samenwerking: met de UK, Duitsland, Scandinavië, Frankrijk en Polen. Want met Russische hacks en Chinese cyberspionnen op de loer, kun je beter met buren knokken dan met een verre oom die zijn eigen neefjes afperst.
Economisch gezien verandert er ook wat, al is dat meer Trump's doen. Zijn tarieven hakken in op de Nederlandse economie: groei daalt met een procentpunt in 2025 en 2026. Wereldhandel krimpt, exporten vertragen. Maar hey, er zijn kansen! De Benelux kan profiteren van Trump's focus op binnenlandse productie – misschien exporteren we meer kaas als alternatief voor Franse brie. En onze export naar de VS groeide zelfs in 2024 en begin 2025, dankzij chipmachines en andere high-tech goodies. Trump's tarieven op EU-importen sinds januari 2025? Een noodtoestand-decreet, want waarom niet.
Eerlijk gezegd, Nederland speelt het slim: geen frontale aanval op The Donald, want dat eindigt in een tweet-storm. In plaats daarvan een subtiele pivot naar Europa, minder drugsjacht in de zon en selectiever spionnenspel. Het is als daten met een ex: je zegt "we blijven vrienden", maar blokkeert hem stiekem op WhatsApp. Trump mag brullen, maar wij fietsen gewoon door – met een helm op, voor de zekerheid. Want in de internationale politiek geldt: beter een stille verandering dan een luide ruzie. En wie weet, misschien stuurt Trump ons nog een bedankkaartje voor al die tulpenbollen die we importeren. Of niet. Waarschijnlijk niet.
