De champagne knalt bij de Nederlandse pensioenfondsen. Voor het eerst in jaren verhogen giganten als ABP en PFZW hun uitkeringen flink – soms met wel 5 tot 10 procent in 2025. Dankzij stijgende dekkingsgraden en gunstige beleggings­resultaten kunnen miljoenen gepensioneerden rekenen op een welkome boost in hun maandelijkse inkomen. Eindelijk, zou je denken, na jaren van stagnatie door strenge regels en economische onzekerheid. Maar wacht even: onder de oppervlakte borrelt onvrede. Gepensioneerden voelen zich bekocht en bereiden rechtszaken voor om gemiste indexaties uit het verleden terug te eisen.

Laten we even terugspoelen. Indexatie betekent dat pensioenen meestijgen met de inflatie of loonontwikkeling, om koopkracht te behouden. Tussen 2008 en 2022 is dat bij veel fondsen nauwelijks gebeurd. Door de financiële crisis, lage rentes en strenge buffereisen van De Nederlandsche Bank (DNB) bleven verhogingen uit. Resultaat: een koopkrachtverlies van soms wel 20 procent voor ouderen. Nu de fondsen zwemmen in het geld – ABP's dekkingsgraad tikte onlangs de 120 procent aan – willen gepensioneerden compensatie voor die 'gemiste' jaren. Neem PFZW, het fonds voor zorgpersoneel: daar eisen deelnemers via Stichting PensioenVoldoen.nl gemiddeld 20.000 euro per persoon terug. De stichting sleept het fonds voor de rechter, met een massaclaim in het vizier.

Is dit gerechtvaardigd? Absoluut. Pensioen is uitgesteld loon, beloofd door werkgevers en fondsen. Jarenlang zijn premies ingehouden, maar uitkeringen niet aangepast, terwijl de kosten van levensonderhoud explodeerden. De recente verhogingen – gemiddeld 1,9 procent in 2025 – compenseren nauwelijks de inflatie van voorgaande jaren, laat staan het cumulatieve verlies. Critici wijzen op de nieuwe Wet toekomst pensioenen (Wtp), die sinds 2023 ruimere indexatiemogelijkheden biedt. Maar dat lost het verleden niet op. Fondsen beroepen zich op oude regels: indexatie was geen recht, maar een gunst. Toch oordeelde de Hoge Raad in 2024 al dat buffervereisten niet altijd heilig zijn, en recente rechtszaken, zoals bij het Hof Arnhem-Leeuwarden, geven gepensioneerden hoop op terugbetaling.

Deze rechtszaken zijn meer dan juridisch getouwtrek; ze raken de kern van vertrouwen in ons pensioensysteem. Fondsen zitten op biljoenen euro's, maar delen de winst niet eerlijk. Politiek Den Haag moet ingrijpen: verplicht compensatie voor gemiste indexaties, of pas de Wtp aan. Anders escaleert dit tot een golf van claims, met advocaten als winnaars en gepensioneerden als verliezers. Laten we hopen dat 2026 het jaar wordt van herstel, niet van rechtszalen. Want een pensioen is geen loterij, maar een recht.