Wat er nu in Iran gebeurt is geen incidentje, het is een massamoord onder de neus van de wereld. De Iraanse mullahs hebben hun eigen bevolking systematisch neergeschoten, van live vuur tot machinegeweren, in steden door het hele land. Schattingen lopen uiteen, maar onafhankelijke bronnen spreken van tienduizenden doden — mogelijk 12.000 tot 20.000 — en zeker meer dan 4.500 volgens verificaties door mensen­rechten­organisaties. Dat maakt dit de dodelijkste interne repressie in decennia.

En toch hoor je in Europa en bij beleidsmakers vooral gefluister. Er zijn officiële doodscijfers uit Iran zelf — rond de 3.000 — maar zelfs die komen van een staat die de waarheid liever verbergt dan blootlegt. Achter de schermen zeggen artsen, vluchtelingen en mensen­rechten­verdedigers exact hetzelfde: dit is een groot­schalige, geplande slachting, geen verspreide incidenten.

Laat dat even tot je doordringen. Massaal vuur openen op ongewapende burgers omdat ze meer vrijheid en een eind aan kleptocratie willen? Moeders, kinderen, studenten, winkeliers — allemaal slachtoffers van een islamitische regiem dat zijn eigen volk uitmoordt. En als je vraagt waarom we het zo zelden horen, is het omdat regiem-vriendelijke media en geopolitieke belangen het verhaal verdringen. De mainstream drukt het weg omdat het niet past in comfortzones en diplomatieke spelletjes.

Veel van die zelfverklaarde 'mensenrechtenstemmen' zijn geen verdedigers van rechten, maar van kampen. Ze denken niet in slachtoffers, ze denken in bondgenootschappen. Iran zit ideologisch in dezelfde anti-westerse hoek als hun favoriete strijdpunten. Dus kijken ze weg. Of erger: ze relativeren, twijfelen, wachten 'op meer context'. Context is hier een excuus om niets te hoeven zeggen.

Deze mensen zwijgen niet per ongeluk. Ze zwijgen omdat Iran niet past in hun morele verdienmodel. Gaza levert zichtbaarheid op: simpele frames, herkenbare beelden, één vijand, eindeloos applaus. Iran is rommelig. Geen westers schuldcomplex om op te teren. Geen koloniaal narratief. Geen Instagram-klare helden. Alleen een islamitisch regiem dat zijn eigen bevolking afslacht. Dat verhaal sloopt hun wereldbeeld.

Beroemdheden? Die volgen risicoanalyse, geen moraal. Gaza is veilig. Je verliest er geen sponsors aan. Iran wél. Kritiek op Teheran betekent botsen met activistische netwerken, culturele instellingen, universiteiten, fondsen. Stilte is carrière­bescherming. Morele moed kost iets. En precies daar haken ze af.

Activisten dan? Die zijn vaak zo diep ingegraven in hun theorieën dat de werkelijkheid stoort. Een islamitisch regiem dat vrouwen ophangt, studenten neerschiet en arbeiders executeert past niet in het schema waarin 'onderdrukten' per definitie moreel superieur zijn. Dus wordt de werkelijkheid genegeerd. Liever fout dan inconsistent.

Kunstenaars en sporters? De meesten herhalen slogans die al goedgekeurd zijn. Zelf denken is gevaarlijk. Iran vereist onderzoek, nuance, ruggengraat. Gaza vereist alleen meelopen. Dat verschil zie je feilloos terug in wie zijn mond opentrekt en wie plots 'even offline' is.

En dan zijn er de pure opportunisten. Mensen die mensenrechten gebruiken als decorstuk. Gisteren het klimaat, vandaag Gaza en morgen iets anders. Greta Thunberg ten voeten uit! Maar wél alleen als het veilig is, populair is en clicks oplevert. Iraanse doden leveren geen trending hashtags op. Dus bestaan ze niet.

Zeg het gewoon zoals het is: dit zwijgen is geen neutraliteit. Het is lafheid, ideologie en eigenbelang in één pakket. Wie alleen schreeuwt wanneer het hem uitkomt, geeft niets om mensenrechten. Die geeft uitsluitend om zichzelf.